Nhiều người uống trà xanh mỗi ngày với kỳ vọng bảo vệ gan, nhưng bằng chứng khoa học cho thấy lợi ích có thật song vẫn còn giới hạn rõ ràng.
- Thanh Hóa tìm cách đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai
- NSND Quang Thọ và học trò Khánh Ly lần đầu song ca tri ân liệt sĩ
- Cha dùng ống nhựa đánh con trai 9 tuổi đến bầm tím khắp người
Lợi ích chủ yếu đến từ nhóm catechin, đặc biệt là epigallocatechin gallate (EGCG) – hợp chất chiếm 50–80% tổng lượng catechin trong trà xanh. Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và trên người cho thấy EGCG có khả năng giảm tích tụ mỡ trong gan, giảm căng thẳng oxy hóa, cải thiện đề kháng insulin và kiềm chế viêm mạn tính – bốn cơ chế trung tâm trong bệnh gan nhiễm mỡ do rối loạn chuyển hóa, căn bệnh ước tính ảnh hưởng khoảng 30% người trưởng thành toàn cầu.
Chuyên gia dinh dưỡng Malina Malkani ghi nhận rằng thói quen uống trà xanh có liên quan đến việc giảm men gan ngay cả sau vài tuần duy trì đều đặn. “Men gan giảm là dấu hiệu tình trạng viêm được cải thiện. Hiệu quả này thường được ghi nhận khi uống khoảng 3–4 cốc trà xanh mỗi ngày”, bà cho biết.
Chuyên gia dinh dưỡng Johannah Katz bổ sung rằng catechin trong trà xanh, đặc biệt là EGCG, có thể tăng cường khả năng chống oxy hóa, điều hòa phản ứng viêm và cải thiện chuyển hóa chất béo tại gan. Tại gan, căng thẳng oxy hóa là yếu tố chính gây tổn thương tế bào – đặc biệt khi cơ quan này đã chịu tác động từ mỡ tích tụ và viêm kéo dài.
Chuyên gia Malkani lưu ý thêm: “Những người duy trì thói quen uống trà xanh trong nhiều tháng hoặc nhiều năm có nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ và ung thư gan thấp hơn. Điều này có thể liên quan đến tác dụng chống oxy hóa và chống viêm kéo dài của trà xanh.” Tuy nhiên, cả hai chuyên gia đều không khẳng định trà xanh là liệu pháp điều trị; các thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn vẫn còn thiếu.
Trà xanh hoạt động trong khuôn khổ một lối sống, không phải thay thế nó. Ăn uống cân bằng với thực phẩm tươi, giàu chất xơ và protein nạc; tập thể dục thường xuyên để đốt triglyceride; hạn chế rượu bia và tránh tiếp xúc với hóa chất độc hại từ khói thuốc, chất tẩy rửa hay thuốc trừ sâu – đây là những biện pháp bảo vệ gan có nền tảng bằng chứng rõ hơn bất kỳ đồ uống đơn lẻ nào. Mỗi ngày chỉ nên uống khoảng 4–5 tách trà xanh; với chiết xuất trà xanh cô đặc hoặc các sản phẩm chứa chiết xuất, cần có chỉ định của bác sĩ trước khi sử dụng.
Bùi Hà (tổng hợp)