Việc ông Trump đưa Greenland vào chương trình nghị sự toàn cầu đang khiến châu Âu đứng trước lựa chọn khó khăn. Hai phương án được hé lộ không chỉ phản ánh tham vọng chiến lược của Mỹ, mà còn đe dọa làm rung chuyển quan hệ thương mại, an ninh và sự gắn kết của NATO.

Greenland từ câu chuyện song phương thành phép thử địa chính trị

Theo các nguồn tin ngoại giao, ông Trump đã yêu cầu đội ngũ chuẩn bị nhiều kịch bản để trình bày với các đồng minh châu Âu tại Davos. Trong đó, phương án thuê Greenland 99 năm được xem là lựa chọn ít đối đầu nhất. Cách tiếp cận này cho phép Mỹ hiện diện lâu dài tại Bắc Cực, nơi có vai trò ngày càng quan trọng về quân sự và hàng hải. Dù không thay đổi chủ quyền trên giấy tờ, quyền kiểm soát thực tế vẫn mang lại lợi ích chiến lược đáng kể cho Washington.

Việc vấn đề Greenland xuất hiện tại Davos cho thấy ông Trump không coi đây là câu chuyện hậu trường. Một số nhà phân tích nhận định, Mỹ đang thử phản ứng của châu Âu trước khi đi xa hơn. Trong bối cảnh NATO vốn đã chịu nhiều áp lực nội bộ, đề xuất này khiến các nước thành viên lo ngại về sự chia rẽ và tiền lệ can thiệp vào lãnh thổ đồng minh. Greenland vì thế trở thành điểm nóng mới trên bản đồ địa chính trị phương Tây.

Sức ép thuế quan và nguy cơ khủng hoảng lan rộng

Ngoài phương án thuê, kế hoạch trao quy chế kiểu Puerto Rico cho Greenland được xem là bước đi táo bạo hơn. Theo khuôn khổ này, cư dân Greenland sẽ được hưởng nhiều quyền lợi kinh tế và pháp lý từ Mỹ. Các cố vấn của ông Trump tin rằng cách tiếp cận này có thể tạo ra sự đồng thuận từ người dân địa phương, đồng thời giảm phản đối từ bên ngoài. Tuy nhiên, nhiều nước châu Âu cho rằng đây là cách gián tiếp mở rộng ảnh hưởng, khó chấp nhận về mặt nguyên tắc.

Cùng lúc, ông Trump gia tăng áp lực bằng các đòn thuế quan. Đan Mạch và những quốc gia ủng hộ lập trường tương tự đã bị đưa vào danh sách chịu thuế 10% từ tháng tới. Bóng mây trừng phạt khiến châu Âu buộc phải chuẩn bị biện pháp đối phó. Một quan chức phương Tây nhận định, mọi kịch bản sẽ được định đoạt tại Davos. Hoặc các bên đạt được thỏa hiệp giữ thể diện, hoặc thế giới sẽ chứng kiến khởi đầu của một cuộc khủng hoảng thương mại và an ninh xuyên Đại Tây Dương.

Theo: Aboluowang