Sau chiến dịch biệt kích bắt Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro đưa về Mỹ xét xử, Tổng thống Donald Trump phát đi những tín hiệu cứng rắn chưa từng có đối với nhiều quốc gia.

Châu Âu bàng hoàng sau Venezuela, lo ngại đến lượt Greenland

Chưa kịp hết choáng váng trước vụ bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro, châu Âu lại đối mặt với những tuyên bố cứng rắn mới từ Nhà Trắng. Le Figaro chạy tít lớn cho rằng các động thái của Donald Trump tại Venezuela và Ukraina đang gây bất ổn sâu sắc cho châu Âu.

Lệ thuộc vào hỗ trợ của Mỹ trong cuộc xung đột Ukraina, các nước châu Âu tỏ ra dè dặt, không lên án mạnh mẽ chiến dịch quân sự của Washington tại Venezuela. Trong bối cảnh đó, Tổng thống Donald Trump tiếp tục đẩy căng thẳng lên cao khi tuyên bố sẽ “chiếm đóng Greenland trong hai tháng”.

Theo nhận định của báo chí Pháp, châu Âu buộc phải xử lý đồng thời nhiều mối đe dọa chiến lược, từ Nga, Trung Quốc cho đến chính Hoa Kỳ, quốc gia từng được coi là đồng minh không thể thay thế. Sự thay đổi này khiến vai trò của Mỹ trong trật tự phương Tây bị đặt lại dấu hỏi.

“Một con đê đã vỡ” và sự đứt gãy với đồng minh cũ

Trong bài xã luận, Le Figaro nhận định rằng “một con đê đã vỡ toang”. Theo tờ báo, có thể viện dẫn nhiều tiền lệ trong lịch sử khi Hoa Kỳ can thiệp quân sự ở nước ngoài, song vụ Venezuela mang ý nghĩa khác biệt về tầm vóc và hệ quả.

Việc Washington trực tiếp bắt giữ nguyên thủ một quốc gia có chủ quyền cho thấy một chương mới đang mở ra. Đây không chỉ là sự kết thúc của một chế độ bị cáo buộc tham nhũng và đàn áp, mà còn là tín hiệu cho thấy Mỹ sẵn sàng phá vỡ các rào cản từng tồn tại trong quan hệ quốc tế.

Từ đó, châu Âu đứng trước nguy cơ phải đối đầu với chính đồng minh truyền thống của mình. Những công cụ từng được coi là bất khả xâm phạm, từ NATO đến luật pháp quốc tế, đang bị đặt dưới áp lực chưa từng thấy.

Sau Venezuela, mục tiêu tiếp theo là ai?

Libération đặt câu hỏi trực diện trên trang nhất: “Sau Venezuela, Trump sẽ dừng lại ở đâu?”. Tờ báo thiên tả cho rằng Tổng thống Mỹ đang hành xử như một “kền kền” trên trường quốc tế, sẵn sàng tấn công bất kỳ mục tiêu nào nếu thấy cần thiết.

Theo Libération, bài học lớn nhất từ chiến dịch tại Venezuela là khả năng triển khai sức mạnh quân sự chính xác, nhanh gọn và không cần sự đồng thuận quốc tế. Hoa Kỳ giờ đây có thể hành động ở bất kỳ đâu, với hiệu quả được mô tả là “phẫu thuật”.

Le Monde cũng đưa ra nhận định tương tự khi cho rằng không nên xem nhẹ các tuyên bố của Donald Trump. Việc từng bị coi là trò cười, như đổi tên Vịnh Mexico thành “Vịnh Mỹ”, nay được đặt lại trong bối cảnh một chiến lược rộng lớn hơn nhằm khẳng định quyền kiểm soát toàn bộ khu vực châu Mỹ.

Cuba, Colombia và những cảnh báo trực diện

Trong số các quốc gia bị nhắc đến, Cuba nổi lên như một mục tiêu dễ tổn thương. Việc mất nguồn dầu giá rẻ từ Venezuela khiến nền kinh tế đảo quốc này đứng trước nguy cơ sụp đổ. Theo Libération, với Cuba, Washington không cần can thiệp quân sự trực tiếp, mà có thể sử dụng các đòn bẩy tài chính và chính trị.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio thẳng thừng mô tả Cuba là một quốc gia nghèo khổ, kinh tế kiệt quệ và do một tầng lớp lãnh đạo già nua điều hành. Ông cũng bác bỏ các cáo buộc về chủ nghĩa đế quốc Mỹ, cho rằng La Habana từng tìm cách kiểm soát Venezuela thông qua mạng lưới tình báo.

Đối với Colombia, Tổng thống Donald Trump đưa ra những lời cảnh cáo gay gắt liên quan đến vấn đề ma túy. Dù Tổng thống Gustavo Petro phản ứng bằng cách triển khai quân đội gần biên giới Venezuela, các chuyên gia nhận định tình thế của Bogota khác với Caracas, do Petro được bầu lên một cách dân chủ.

America First không biên giới và trật tự mới tại châu Mỹ

La Croix gọi đây là sự khởi đầu của “chủ nghĩa đế quốc mới của Mỹ”, trong đó Donald Trump tự coi mình là người định đoạt trật tự tại toàn bộ châu Mỹ. Theo tờ báo Công giáo, các nguyên tắc được xây dựng sau Thế chiến II đang bị gạt sang một bên để nhường chỗ cho những quy luật mới.

Venezuela, dù không bị chiếm đóng như Iraq, trên thực tế đang nằm dưới sự quản trị của Hoa Kỳ. Chính quyền lâm thời được yêu cầu mở cửa cho các tập đoàn dầu khí Mỹ, trong khi vấn đề bầu cử bị gác lại với lý do ưu tiên an ninh và thịnh vượng của nước Mỹ.

Thông điệp này không chỉ dành cho Venezuela, mà còn cho toàn bộ khu vực Bắc và Nam Mỹ. Hiến chương Liên Hiệp Quốc, phản đối quốc tế hay các đề nghị hòa giải đều không còn mang nhiều trọng lượng trong cách tiếp cận mới của Washington.

Greenland, Trung Quốc và những hệ lụy toàn cầu

Tại châu Âu, ý tưởng sáp nhập Greenland được Donald Trump khơi lại, khiến Liên Hiệp Châu Âu lúng túng. Bruxelles chưa có kịch bản rõ ràng trong trường hợp Hoa Kỳ hành động, dù các tài liệu chiến lược của Mỹ đã được công bố từ cuối năm 2025.

Trung Quốc được xem là quốc gia chịu tác động nặng nề nhất từ chiến dịch Venezuela. Theo Le Figaro, Bắc Kinh “không nuốt trôi” cú đánh này, khi một đối tác chiến lược tại châu Mỹ Latin bị bắt giữ ngay trước mắt.

Giới phân tích cho rằng vụ việc tạo ra tiền lệ nguy hiểm liên quan đến Đài Loan. Nhà nghiên cứu Jean-Pierre Cabestan nhận định chiến dịch của Mỹ có thể khiến Bắc Kinh đặt câu hỏi liệu một hành động tương tự có khả thi hay không, trong bối cảnh quân đội Trung Quốc còn nhiều hạn chế về kinh nghiệm thực chiến.

Một “phi lý kiểu Trump” và những câu hỏi bỏ ngỏ

Theo kinh tế gia Philippe Chalmin, việc kiểm soát dầu mỏ Venezuela không đủ để giải thích quy mô can thiệp quân sự của Mỹ. Dù Venezuela sở hữu trữ lượng dầu lớn nhất thế giới, việc khai thác dầu nặng đòi hỏi công nghệ phức tạp và đầu tư dài hạn.

Với sản lượng dầu kỷ lục của Mỹ, động cơ kinh tế thuần túy dường như không phải là yếu tố quyết định. Điều này dẫn đến giả thuyết về một “phi lý kiểu Trump”, nơi các quyết định mang nặng dấu ấn cá nhân và tham vọng lịch sử.

Kịch bản bất ổn kéo dài, thậm chí nội chiến tại Venezuela, không bị loại trừ nếu bộ máy cũ chưa bị triệt tiêu hoàn toàn. Những hệ lụy đó cho thấy chiến dịch của Washington, dù thành công về quân sự, vẫn để lại nhiều câu hỏi chưa có lời đáp cho trật tự thế giới.

Theo: Khai Mở

Từ Khóa: