Quảng Ngãi – Thới Ngọc Trân Châu, cựu học sinh Trường THPT Trần Quang Diệu, vừa trở thành thủ khoa đầu vào ngành Sư phạm Ngữ văn, Đại học Phạm Văn Đồng, với 26,73/30 điểm xét tuyển.

Cô gái 18 tuổi đạt từ 8,5 điểm trở lên ở cả ba môn Văn, Sử và Toán trong kỳ thi tốt nghiệp. Kết quả ấy đến từ một căn phòng 15m2 chưa hoàn thiện, chiếc điện thoại cũ và những ngày gia đình phải chật vật mưu sinh.

Trước khi trở thành thủ khoa, Châu đã lớn lên trong gia đình thiếu vắng người cha. Em mất cha khi mới 14 tháng tuổi, sau một vụ tai nạn giao thông xảy ra gần 20 năm trước.

Ba mẹ con sau đó rời quê nội ở xã Phổ Phong cũ, về sống nhờ ông bà ngoại tại thôn Thạch Trụ Đông, xã Lân Phong, tỉnh Quảng Ngãi. Mẹ Châu làm công nhân nhưng không đủ lo cho hai con, còn ông bà ngoại làm ruộng, bắt ốc, soi cua trên sông Thoa để phụ thêm.

Phía sau nhà, ông bà dựng một căn phòng 15m2 chỉ có phần thô và mái tôn cho ba mẹ con. Mùa hè nóng hầm hập, Châu thường học bài vào ban đêm rồi sang ngủ nhờ nhà ông bà.

Khi Châu vào lớp 10, mẹ em tiếp tục gặp tai nạn. Kinh tế gia đình vốn khó khăn càng thêm chật vật, đến gần đây mẹ em mới hồi phục và trở lại làm việc tại một khu công nghiệp.

Kết quả không đến từ điều kiện đủ đầy

Trong hoàn cảnh đó, nhà trường và thầy cô đã miễn, giảm học phí để Châu tiếp tục học. Em dùng chiếc điện thoại cũ của mẹ để tra cứu tài liệu, luyện đề và chuẩn bị cho kỳ thi.

Điều đáng chú ý là Châu không học trường chuyên, cũng không học lớp chọn. Kết quả 26,73 điểm cho thấy điều kiện học tập không quyết định hoàn toàn kết quả nếu người học biết đặt việc học vào đúng vị trí.

“Hoàn cảnh gia đình với nhiều người có thể là áp lực, nhưng với em là động lực. Em luôn nhắc nhở bản thân phải nỗ lực gấp đôi, đặt việc học lên hàng đầu”, Châu chia sẻ.

Trong bài thi Văn, em cũng thể hiện cách lập luận riêng. Với câu hỏi về giải pháp để Việt Nam có những “Steve Jobs” của riêng mình, Châu đề cập một thanh niên Việt Nam được Forbes vinh danh trong lĩnh vực công nghệ sinh học.

Từ dẫn chứng đó, em rút ra bài học về sự chủ động và tư duy phản biện khi sử dụng AI. Ở câu nghị luận văn học về “Những chiếc lá” của Nguyễn Đình Thi, Châu khai thác hình ảnh chiếc lá qua hai tầng ý nghĩa, từ sự cống hiến đến giá trị của cội nguồn.

Trân Châu, cô bé mồ côi ở Quảng Ngãi, vượt khó học giỏi và trở thành thủ khoa ngành Sư phạm Ngữ văn, Đại học Phạm Văn Đồng.
Trân Châu giới thiệu những giấy khen được treo trên tường nhà ông bà ngoại. (Ảnh minh họa: MUC)

Châu có thể chọn nhiều trường đại học lớn hơn nhưng quyết định học gần nhà. Em muốn giảm chi phí sinh hoạt và có điều kiện chăm sóc, đỡ đần ông bà ngoại.

“Ngành Sư phạm cũng là ước mơ từ nhỏ của em, được hỗ trợ học phí giúp em thực hiện khát vọng truyền cảm hứng cho những học sinh có hoàn cảnh khó khăn như mình”, Châu nói.

Thầy Bùi Văn Đoàn, Phó hiệu trưởng Trường THPT Trần Quang Diệu, nhận xét Châu “đặc biệt ưu tú”, siêng năng trong học tập và sôi nổi trong hoạt động. Với nhà trường, kết quả của em còn là một cách cho thấy tinh thần hiếu học có thể được duy trì ngay trong những gia đình còn nhiều thiếu thốn.

Bùi Hà (tổng hợp)