Ngày 1/5 tới, UAE rời OPEC tại Trung Đông để tự định đoạt sản lượng bằng cách dứt bỏ hạn ngạch giữa bối cảnh eo biển Hormuz đang tê liệt vì xung đột.

UAE rời OPEC và chiến lược ưu tiên lợi ích quốc gia

Các tiểu Vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE), một trong những nhà sản xuất dầu mỏ lớn nhất thế giới, vừa chính thức tuyên bố rút khỏi OPEC và liên minh OPEC+ kể từ đầu tháng 5. Quyết định này được đưa ra trong thời điểm nhạy cảm khi xung đột Trung Đông bùng phát được 8 tuần, khiến tuyến hàng hải huyết mạch Hormuz gần như bị đóng băng và thị trường tài chính chao đảo,. Đối với giới đầu tư, động thái này là minh chứng cho thấy trật tự năng lượng cũ đang dịch chuyển theo hướng ưu tiên sự linh hoạt thay vì các cam kết tập thể kéo dài hàng thập kỷ.

Nguyên nhân chính khiến UAE chọn con đường riêng là mong muốn thoát khỏi hệ thống hạn ngạch sản lượng vốn đang kiềm tỏa năng lực khai thác của họ. Với công suất thực tế lên tới 4,8 triệu thùng mỗi ngày và chi phí khai thác thấp, Abu Dhabi nhận thấy việc duy trì các giới hạn của OPEC đang làm mất đi cơ hội gia tăng lợi nhuận khi nhu cầu năng lượng toàn cầu tiến sát mức đỉnh. Bộ trưởng Năng lượng UAE khẳng định đây là bước đi chính sách độc lập nhằm thích ứng với một kỷ nguyên năng lượng mới, nơi quốc gia này cần hành động quyết đoán hơn để phục vụ thị trường.

Bên cạnh lý do kinh tế, sự chia tay này còn phơi bày những rạn nứt sâu sắc về chính trị và ảnh hưởng khu vực giữa UAE và Saudi Arabia. Hai quốc gia từng là đồng minh thân cận nhưng đã nảy sinh mâu thuẫn lớn sau các vụ đụng độ quân sự tại Yemen và việc UAE thiếu sự hỗ trợ cần thiết khi bị Iran tấn công. Sự rời đi của Abu Dhabi cho thấy các nước vùng Vịnh đang ở giai đoạn yếu kém về mặt liên kết chính trị, đồng thời buộc Saudi Arabia phải gánh vác trách nhiệm nặng nề hơn trong việc điều tiết giá dầu thế giới.

Sự suy yếu của OPEC và thách thức ổn định thị trường dầu

Sự rời đi của UAE đánh dấu một bước lùi đáng kể đối với OPEC, tổ chức từng giữ vị thế độc tôn trong việc thao túng giá dầu toàn cầu vào thập niên 1970. Khi không còn sự đóng góp của UAE, tỷ trọng cung ứng của khối này trên thị trường thế giới dự kiến sẽ giảm từ mức 25% xuống chỉ còn hơn 20%. Sự sụt giảm thị phần liên tục, bắt đầu từ sự bùng nổ của dầu đá phiến Mỹ năm 2016, đang cho thấy các công cụ điều tiết truyền thống của liên minh này ngày càng trở nên kém hiệu quả.

Thách thức hiện nay không chỉ nằm ở sản lượng mà còn là nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng nghiêm trọng tại eo biển Hormuz. Đây là nơi vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới, nhưng hiện đang bị phong tỏa khiến khoảng 10 triệu thùng mỗi ngày bị “đóng băng”. Các cuộc tấn công nhắm vào tàu thuyền đã khiến chi phí vận tải tăng cao và dòng chảy dầu mỏ thực tế bị tắc nghẽn ở khâu vận chuyển, bất chấp các tuyên bố điều chỉnh hạn ngạch từ phía các tổ chức năng lượng.

Tác động lâu dài của việc UAE rời OPEC vẫn cần thời gian để đánh giá chính xác, nhưng trước mắt, thị trường dầu mỏ sẽ tiếp tục chịu sức ép biến động mạnh,. Mọi nỗ lực bình ổn giá từ phía Saudi Arabia hay các thành viên còn lại của OPEC+ sẽ khó đạt hiệu quả nếu tuyến đường biển huyết mạch qua vùng Vịnh không sớm được khơi thông,. Chỉ khi các rào cản vận tải được dỡ bỏ, những chuyển dịch sâu sắc trong cán cân quyền lực năng lượng do quyết định của UAE tạo ra mới thực sự lộ diện rõ nét trên biểu đồ kinh tế toàn cầu.

Theo: Báo Dân trí

Từ Khóa: