Các nghiên cứu trên hơn 100.000 người trưởng thành cho thấy duy trì thói quen uống 2–4 tách (500–1.000 ml) trà không đường mỗi ngày giúp giảm nguy cơ tử vong do tim mạch và trì hoãn khởi phát bệnh trung bình 1,4 năm.
- Con trai biệt tích 25 năm trở về, cha nhận ra nhờ vết sẹo trên cánh tay
- Đoàn Việt Nam tìm thấy 23 nạn nhân động đất tại Venezuela
- Người phụ nữ khuyết tật ở Nghệ An biến rác thành hoa tặng bệnh nhi
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh tim mạch cướp đi khoảng 17,9 triệu sinh mạng mỗi năm, liên quan trực tiếp đến chế độ ăn uống, thói quen sinh hoạt và tình trạng viêm mãn tính. Trà – thức uống quen thuộc trong đời sống hàng ngày – đang được giới y học chú ý như một yếu tố hỗ trợ phòng ngừa.
Lá trà chứa các hợp chất catechin, theaflavin, flavonoid và polyphenol, có tác dụng chống oxy hóa và chống viêm. Các hợp chất này giúp giảm tổn thương lớp nội mạc mạch máu – cơ chế dẫn đến tích tụ cholesterol và hình thành mảng xơ vữa động mạch.
Một phân tích tổng hợp từ 14 nghiên cứu tiền cứu trên hơn 510.000 người cho thấy mỗi ngày uống thêm 3 tách trà giúp giảm trung bình khoảng 13% nguy cơ đột quỵ, rõ nhất là đột quỵ do thiếu máu cục bộ. Tính theo từng tách, cứ tăng thêm 1 tách trà mỗi ngày, nguy cơ tử vong do tim mạch giảm khoảng 4%, nguy cơ đột quỵ giảm khoảng 4%, tỷ lệ gặp biến cố tim mạch giảm khoảng 2%, và tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân giảm khoảng 1,5%.
Nghiên cứu công bố năm 2020 trên tạp chí European Journal of Preventive Cardiology theo dõi hơn 100.000 người cho thấy những ai uống trà trên 3 lần/tuần có nguy cơ mắc bệnh tim mạch và tử vong thấp hơn so với nhóm uống dưới 3 lần/tuần, đồng thời trì hoãn khởi phát bệnh trung bình muộn hơn 1,4 năm. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện tại mới xác lập được mối tương quan, chưa chứng minh quan hệ nhân quả trực tiếp.
Trà xanh, trà đen và trà ô long đều xuất phát từ cùng một loại cây Camellia sinensis, khác nhau ở mức độ lên men. Trà xanh không lên men, giữ nhiều catechin nhất và được nghiên cứu nhiều nhất; trà ô long lên men bán phần; trà đen lên men toàn phần, chứa nhiều theaflavin và thearubigin với tác dụng chống oxy hóa tương đương. Hiện chưa có đủ cơ sở để xác định một loại trà cụ thể vượt trội hoàn toàn.
Câu hỏi “uống bao nhiêu” quan trọng không kém câu hỏi “uống loại nào”. Hầu hết các nghiên cứu xác định ngưỡng 2–4 tách (500–1.000 ml) trà không đường mỗi ngày là phạm vi cân bằng giữa lợi ích và an toàn. Uống trà đặc thay nước lọc hoàn toàn có thể gây hấp thụ caffeine quá mức, dẫn đến tim đập nhanh, lo âu và mất ngủ – mà chính thiếu ngủ lại là một yếu tố nguy cơ tim mạch độc lập.
Bốn sai lầm phổ biến cần tránh: coi trà sữa hoặc trà đóng chai nhiều đường là “uống trà” (một ly trà sữa trân châu full đường có thể chứa hơn 40 g đường, tương đương hơn 8 viên đường phèn); uống trà đặc thay nước lọc; uống khi bụng đói vì tannin gây kích ứng niêm mạc dạ dày; và uống trà đặc trong vòng 6 tiếng trước khi ngủ. Mỗi sai lầm đều triệt tiêu lợi ích mà lượng polyphenol mang lại.
Trà có thể là một điểm cộng cho sức khỏe tim mạch, nhưng bằng chứng hiện có chỉ đặt nó đúng vị trí: một phần của lối sống lành mạnh, không phải biện pháp phòng ngừa duy nhất. Chế độ ăn cân bằng, tập thể dục đều đặn và thăm khám khi có dấu hiệu bất thường vẫn là nền tảng không thể thay thế.
Bạch Xoan (tổng hợp).