Nền kinh tế suy thoái nghiêm trọng, lạm phát cao kỷ lục và đồng nội tệ mất giá mạnh được xem là nguyên nhân trực tiếp khiến biểu tình bùng phát trên khắp Iran.

Khủng hoảng kinh tế đẩy người dân xuống đường

Theo CNN, nền kinh tế của Iran đang rơi vào suy thoái sâu, khiến đồng Rial liên tục lao dốc. Lạm phát cao và nghèo đói gia tăng đã châm ngòi cho các cuộc biểu tình, bắt đầu từ giới thương nhân tại chợ Tehran rồi lan rộng ra nhiều địa phương.

Đồng Rial đã mất khoảng 40% giá trị kể từ cuộc xung đột kéo dài 12 ngày với Israel hồi tháng 6/2025. Đến ngày 28/12/2025, tỷ giá rơi xuống mức thấp kỷ lục, gần 1,5 triệu Rial đổi 1 USD. Trước biến động này, nhiều người dân chuyển sang tích trữ vàng để bảo toàn tài sản.

Theo Trung tâm Thống kê Iran, lạm phát tháng 10/2025 đạt 48,6%, mức cao nhất trong 40 tháng, trước khi giảm nhẹ xuống 42,2% vào tháng 12. Giá lương thực tăng tới 72% so với cùng kỳ năm trước, tạo thêm áp lực lớn lên đời sống người dân.

Trừng phạt quốc tế và phản ứng của chính quyền

Các lệnh trừng phạt của Mỹ và Liên Hợp Quốc tiếp tục hạn chế khả năng tiếp cận ngoại tệ cũng như hệ thống ngân hàng quốc tế của Iran. Ngân hàng Thế giới dự báo GDP Iran sẽ giảm 1,7% trong năm 2025 và tiếp tục giảm 2,8% vào năm 2026.

Trong bối cảnh biểu tình leo thang, Tổng thống Masoud Pezeshkian cam kết tiến hành cải cách hệ thống tiền tệ và ngân hàng nhằm bảo vệ sức mua. Trước đó, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran đã từ chức dưới sức ép chính trị, người kế nhiệm là cựu Bộ trưởng Kinh tế Abdolnaser Hemmati.

Theo các nhà phân tích, dù vẫn duy trì xuất khẩu khoảng 2 triệu thùng dầu/ngày trong quý IV/2025, nguồn thu từ dầu mỏ không đủ để bù đắp những khó khăn kinh tế tổng thể.

Các cuộc biểu tình đã bùng phát tại Iran, thu hút sự chú ý lớn của dư luận.
(Ảnh : Chụp màn hình/Vietnamnet)

Ngày 12/1, Ngoại trưởng Seyed Abbas Araghchi tuyên bố tình hình đã được kiểm soát, đồng thời cáo buộc các thế lực bên ngoài, trong đó có Mỹ và Israel, kích động bạo lực. Ông cho biết chính phủ sẽ sớm khôi phục internet sau nhiều ngày gián đoạn và công bố bằng chứng liên quan tới các vụ việc.

Theo: Vietnamnet

Từ Khóa: