Ngày 15/5/2026, nhóm nghiên cứu tại Hà Nội công bố việc giải mã thành công dược tính cây quýt hôi Thanh Hóa giúp hỗ trợ điều trị viêm phổi hiệu quả cao.

Tiềm năng kháng viêm từ dược liệu bản địa tại vùng núi Thanh Hóa

GS.TS Nguyễn Mạnh Cường và các cộng sự tại Viện Hóa học đã dành nhiều thời gian tìm kiếm các hoạt chất chống viêm từ nguồn dược liệu tự nhiên. Động lực chính của nghiên cứu xuất phát từ thực trạng phổ biến của các bệnh đường hô hấp, khi thống kê cho thấy trung bình cứ bốn người trên thế giới thì có ít nhất một người từng mắc phải các triệu chứng viêm nhiễm liên quan. Nhóm chuyên gia kỳ vọng việc nghiên cứu bài bản sẽ tạo ra các sản phẩm hỗ trợ sức khỏe lá phổi có cơ sở khoa học và an toàn cho người dùng.

Trọng tâm của cuộc khảo sát là vùng núi Pù Luông thuộc tỉnh Thanh Hóa, nơi loài cây quýt hôi sinh trưởng tự nhiên và được canh tác trên diện tích khoảng 80 héc-ta. Từ nhiều đời nay, đồng bào người Thái và người Mường tại các xã vùng cao huyện Bá Thước đã sử dụng lá và vỏ quả của loài cây này để điều trị cảm cúm, ho hen hay phong thấp. Đây cũng là thành phần chủ đạo trong các bài thuốc cổ truyền hỗ trợ phổi tại các khu vực giáp ranh giữa Thanh Hóa và Hòa Bình.

Mặc dù có lịch sử sử dụng lâu đời trong dân gian, quýt hôi trước đây vẫn chưa được định danh khoa học chính xác hay phân tích sâu về thành phần hóa học. Bằng việc kết hợp so sánh hình thái và giải trình tự gen, các nhà khoa học lần đầu tiên xác định tên gọi chính thức của loài này là Citrus × aurantium L. Đặc biệt, phân tích tinh dầu lá còn phát hiện hàm lượng cao các hợp chất thơm như thymol, vốn có liên quan mật thiết đến khả năng kháng viêm sinh học.

Cây quýt hôi giúp kiểm soát phản ứng viêm và bão cytokine

Trong các thử nghiệm tại phòng thí nghiệm, cao chiết từ lá cây quýt hôi đã thể hiện khả năng ức chế mạnh mẽ sự sản sinh nitric oxide và các protein cytokine tiền viêm như TNF-α hay IL-6. Đây là những phát hiện quan trọng vì đã cung cấp bằng chứng thực nghiệm rõ ràng cho tác dụng chữa bệnh vốn trước đó chỉ dựa trên kinh nghiệm truyền miệng. Kết quả này mở ra hướng phát triển các loại thuốc hỗ trợ điều trị viêm phổi từ nguồn nguyên liệu nội địa sẵn có.

Không dừng lại ở quýt hôi, nhóm nghiên cứu còn mở rộng tìm hiểu trên nhiều loại cây thuốc khác, bao gồm rễ cây Nhó đông và Xáo tam phân. Từ các nguồn này, họ đã phân lập thành công nhiều hợp chất thiên nhiên có giá trị sinh học cao như tangeretin, morindone và ostruthin. Các chất này được ghi nhận có khả năng điều hòa hiệu quả những con đường tín hiệu dẫn đến phản ứng viêm trong cơ thể, giúp giảm thiểu các tổn thương nội mô đáng kể.

Ứng dụng mô hình mô phỏng tình trạng đồng nhiễm vi khuẩn và virus thường thấy ở bệnh nhân nặng, các hợp chất này cho thấy tiềm năng ngăn chặn hiện tượng “bão cytokine”. Đây là phản ứng miễn dịch quá mức của cơ thể, thường dẫn đến tình trạng phổi bị tổn thương cấp tính nghiêm trọng và bệnh diễn tiến xấu. Việc kiểm soát được hiện tượng này thông qua các hoạt chất từ thảo dược như murrayafoline A hứa hẹn mang lại giải pháp hỗ trợ hữu hiệu cho các ca lâm sàng phức tạp.

Theo: Báo Dân trí

Từ Khóa: