Sao Hỏa vừa lộ diện hình ảnh các khối đá xếp chồng kỳ lạ do xe tự hành Perseverance ghi lại, mở ra những góc nhìn mới về tiến trình xói mòn địa chất.

Quá trình phát hiện và đặc điểm cấu trúc đá tại sao Hỏa

Vào ngày 13/5 vừa qua, thiết bị tự hành Perseverance của NASA, thường được gọi thân mật là “Percy”, đã gửi về Trái Đất một hình ảnh gây chú ý trong cộng đồng khoa học. Thông qua hệ thống camera Mastcam-Z — bộ phận được ví như “đôi mắt” tinh tường của thiết bị — các chuyên gia đã quan sát thấy một cấu trúc đá kỳ lạ nằm giữa vùng địa hình bụi đỏ khô khốc. Đây là một phát hiện ngẫu nhiên trong quá trình xe tự hành di chuyển để thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu định kỳ trên bề mặt hành tinh.

Cấu trúc này bao gồm ba viên đá có kích thước khác nhau, xếp chồng lên nhau một cách thăng bằng đến khó tin. Hình ảnh này ngay lập tức gợi liên tưởng đến những “chồng đá” (cairns) mà những người đi bộ đường dài trên Trái Đất thường dựng lên để đánh dấu lối đi. Tuy nhiên, trong bối cảnh hoang vu của hành tinh Đỏ, nơi con người chưa từng đặt chân tới, sự xuất hiện của chúng đặt ra những câu hỏi thú vị về lực tác động vật lý đã tạo hình cho địa chất nơi đây.

Các dữ liệu hình ảnh cho thấy những khối đá này không phải do tác động cơ học trực tiếp từ xe tự hành Perseverance. Thay vào đó, chúng nằm tĩnh lặng như một phần của cảnh quan tự nhiên từ hàng triệu năm qua. Sự sắp đặt này trông có vẻ có chủ đích nhưng thực chất là kết quả của những biến động địa chất diễn ra trong thời gian dài. Việc ghi lại được khoảnh khắc này giúp các nhà khoa học có thêm bằng chứng thực địa về sự đa dạng của bề mặt hành tinh mà chúng ta đang nỗ lực khám phá.

Cơ chế xói mòn và các giả thuyết về lịch sử hành tinh

Theo các báo cáo từ NASA, hiện tượng đá xếp chồng thực chất là một khối đá lớn đã bị tách ra theo những cách thức rất đặc thù. Nguyên nhân chính được xác định là do quá trình xói mòn lâu dài bởi sức gió hoặc từ tác động của những dòng nước chảy trong quá khứ xa xôi của hành tinh Đỏ. Gió được xem là lực địa chất chủ đạo, liên tục bào mòn các góc cạnh của đá qua hàng trăm triệu, thậm chí là hàng tỷ năm, tạo nên những hình thù kỳ dị mà chúng ta thấy ngày nay.

Các nhà nghiên cứu cũng liên hệ phát hiện này với những dữ liệu thu thập được từ xe tự hành Curiosity trước đó. Curiosity từng phát hiện nhiều mẫu đá có vân sọc và các thành phần hóa học phức tạp, minh chứng cho một lịch sử địa chất đầy biến động. Việc giải mã nguồn gốc của những chồng đá này không chỉ thỏa mãn trí tò mò mà còn giúp giới khoa học hiểu sâu hơn về cấu trúc bên trong cũng như sự tiến hóa của vỏ hành tinh qua các thời kỳ địa chất khác nhau.

Bên cạnh đó, việc phát hiện các cấu trúc kỳ lạ này cũng nhắc lại những hiện tượng tương tự trong lịch sử thám hiểm vũ trụ, như bức ảnh “khuôn mặt người” từ sứ mệnh Viking năm 1976. Mặc dù từng có nhiều thuyết âm mưu, nhưng giới khoa học khẳng định đây hoàn toàn là các hiện tượng tự nhiên. Việc tiếp tục quan sát và phân tích các mẫu đá, như thí nghiệm hóa học mới nhất của tàu Curiosity về thành phần sự sống, sẽ là chìa khóa để xác định liệu hành tinh này từng tồn tại những điều kiện thuận lợi cho vi sinh vật hay không.

Theo: Báo Dân trí

Từ Khóa: