Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) khuyến cáo người trưởng thành duy trì bảy thói quen sinh hoạt hằng ngày nhằm hạn chế nguy cơ mắc tăng huyết áp và các biến chứng tim mạch liên quan.

Tăng huyết áp thường tiến triển âm thầm, không biểu hiện triệu chứng rõ ràng nhưng có thể dẫn tới đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim và bệnh thận nếu không được kiểm soát. Theo CDC, việc điều chỉnh chế độ ăn, vận động, giấc ngủ và một số thói quen sinh hoạt khác được xem là biện pháp phòng ngừa hiệu quả, áp dụng cho mọi lứa tuổi trưởng thành.

Về chế độ ăn, CDC và Everyday Health đều xác nhận mô hình DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) là nền tảng quan trọng nhất. Chế độ này ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, hạt và sữa ít béo, đồng thời hạn chế thịt đỏ, đồ ngọt và thực phẩm chế biến sẵn.

Song song với thực đơn, lượng natri nạp vào cơ thể quyết định trực tiếp áp lực lên thành mạch máu. CDC khuyến cáo người trưởng thành cắt giảm natri bằng cách ưu tiên thực phẩm tươi, giảm muối khi nấu nướng và đọc kỹ nhãn dinh dưỡng trước khi mua sản phẩm chế biến sẵn.

Vận động thể chất là yếu tố tiếp theo được nhấn mạnh, với khuyến nghị tối thiểu 150 phút mỗi tuần cho các hoạt động cường độ vừa như đi bộ nhanh, đạp xe hoặc bơi lội. Người chưa có thói quen tập luyện có thể bắt đầu bằng các buổi đi bộ ngắn rồi tăng dần thời gian và cường độ.

Cân nặng cũng nằm trong nhóm yếu tố cần kiểm soát, do tình trạng thừa cân hoặc béo phì buộc tim phải hoạt động nhiều hơn để bơm máu đi khắp cơ thể. Việc giảm một vài cân đã được ghi nhận mang lại lợi ích cho huyết áp ở người thừa cân, và kết hợp chế độ ăn cân bằng với vận động đều đặn là cách duy trì cân nặng lâu dài.

Rượu bia và thuốc lá là hai yếu tố tiếp theo trong danh sách khuyến cáo. Sử dụng rượu bia kéo dài làm tăng huyết áp và nguy cơ bệnh tim mạch, nên các cơ quan y tế khuyến cáo tốt nhất là không uống; nếu có, phụ nữ không quá một ly mỗi ngày còn nam giới không quá hai ly. Hút thuốc lá gây tổn thương thành mạch máu bên cạnh ảnh hưởng tới phổi, trong khi bỏ thuốc được ghi nhận cải thiện sức khỏe tim mạch ở mọi lứa tuổi.

Giấc ngủ và mức độ căng thẳng là thói quen cuối cùng được đề cập. Ngủ kém chất lượng và căng thẳng kéo dài ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát huyết áp, do đó CDC khuyến nghị ngủ đủ 7-9 giờ mỗi đêm và dành thời gian thư giãn qua đi bộ, thiền, yoga hoặc hít thở sâu.

Kết quả tổng hợp của bảy thói quen này, theo CDC, là khả năng phòng ngừa hoặc làm chậm sự tiến triển của tăng huyết áp – một tình trạng thường không gây triệu chứng nhưng có thể dẫn tới đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim và bệnh thận nếu không được phát hiện kịp thời.

Trách nhiệm còn lại thuộc về việc kiểm tra định kỳ. CDC khuyến cáo người trưởng thành đo huyết áp thường xuyên, đặc biệt nếu có tiền sử gia đình mắc tăng huyết áp hoặc các yếu tố nguy cơ như thừa cân, đái tháo đường hay bệnh thận, bởi phát hiện sớm là điều kiện quyết định để kiểm soát hiệu quả và giảm nguy cơ xảy ra biến chứng nghiêm trọng.

Bạch Xoan (tổng hợp)

Từ Khóa: