Kiểu tóc tự nhiên của mỗi người được quyết định từ khi sợi tóc còn nằm trong nang dưới da đầu, dù giới khoa học cho biết vẫn còn nhiều bí ẩn về cách mái tóc hình thành và tiến hóa.

Năm 2005, các nhà khoa học phân tích nang tóc của người và phát hiện ở những người tóc xoăn, độ cong của sợi tóc đã được định hình ngay từ khi còn nằm trong nang. Nếu nang tóc có dạng thẳng, sợi tóc thường mọc thẳng, còn nang tóc cong sẽ tạo ra sợi tóc cong, tương tự như khuôn định hình sản phẩm.

Các nghiên cứu gần đây cho thấy tế bào ở hai bên nang tóc phát triển không giống nhau ở những người tóc xoăn. Sự khác biệt này khiến keratin và các thành phần cấu tạo tóc phân bố không đồng đều, tạo nên cấu trúc bất đối xứng khiến sợi tóc dễ xoắn hoặc uốn cong, trong khi nang tóc của người tóc thẳng thường đối xứng hơn.

Một nghiên cứu tổng quan công bố năm 2019 kết luận rằng, dù thành phần của sợi tóc ảnh hưởng đến độ dày và kết cấu, hình dạng của nang tóc mới là yếu tố quyết định tóc sẽ thẳng, gợn sóng hay xoăn.

Khi mọc khỏi da đầu, sợi tóc giữ nguyên hình dạng đã được định sẵn trong nang. Đặc điểm này mang tính di truyền, nên kiểu tóc của một người thường giống các thành viên trong gia đình.

Vì sao người có tóc thẳng, tóc xoăn? Giải thích cấu trúc nang tóc và yếu tố sinh học quyết định hình dạng sợi tóc.
Mô hình cấu trúc da với các nang tóc, thể hiện sự hình thành và đặc điểm sợi tóc. (Ảnh minh họa: muc)

Nang tóc là cấu trúc phức tạp, chứa tế bào gốc, mạch máu và nhiều thành phần khác giúp hình thành sợi tóc. Sau khi mọc ra khỏi da, tóc gần như chỉ còn là sợi keratin đã chết và không còn khả năng thay đổi hình dạng.

Dù kiểu tóc thường được gắn với các chủng tộc, khoa học chưa đưa ra kết luận như vậy. Nghiên cứu năm 2019 cho thấy mọi quần thể người đều có nhiều dạng tóc khác nhau, dù một số kiểu tóc xoăn phổ biến hơn ở những nhóm có nền tảng di truyền nhất định.

Các nhà khoa học cũng đang tìm hiểu vì sao con người tiến hóa với nhiều kiểu nang tóc khác nhau. Một giả thuyết cho rằng tóc trên da đầu giúp cơ thể tản nhiệt hiệu quả hơn.

Trong thí nghiệm công bố năm 2023, các nhà nghiên cứu đội tóc giả lên hình nộm mô phỏng cơ thể người trong môi trường có bức xạ nhiệt. Kết quả cho thấy mọi kiểu tóc đều giúp giảm lượng nhiệt hấp thụ so với khi không có tóc, trong đó tóc xoăn mang lại hiệu quả làm mát tốt nhất.

Nguồn gốc và ý nghĩa tiến hóa của mái tóc xoăn hay thẳng vẫn là chủ đề được các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu.

Vũ Dung (tổng hợp)

Từ Khóa: