Nhìn bên ngoài, bánh gai Tứ Trụ không có màu sắc rực rỡ nhưng lại gây ấn tượng bởi lớp vỏ đen bóng, dẻo mềm. Đây là món quà quê nổi tiếng của Thanh Hóa, được nhiều du khách lựa chọn mang về sau những chuyến tham quan, du lịch.

Bánh gai Tứ Trụ có nguồn gốc từ làng Mía, nay thuộc xã Xuân Hòa. Nghề làm bánh được cho là xuất hiện từ thời Hậu Lê và bánh từng được chọn làm sản vật tiến vua. Trải qua nhiều thế hệ, người dân địa phương vẫn duy trì nghề, góp phần bảo tồn một nét văn hóa ẩm thực đặc trưng của xứ Thanh.

Để tạo màu đen tự nhiên cho bánh, lá gai được luộc chín rồi giã hoặc xay nhuyễn. Sau đó, lá gai được trộn với bột nếp và mật mía để tạo lớp vỏ. Phần nhân gồm đậu xanh đồ chín, dừa nạo, vừng rang và đường. Sự kết hợp giữa vỏ bánh dẻo thơm và nhân bùi béo tạo nên hương vị đặc trưng.

Bột bánh gai sau khi đã phối trộn, đen bóng, dẻo quẹo. (Ảnh minh họa: MUC)

Ông Hoàng Văn Huấn, chủ một cơ sở bánh gai tại xã Xuân Hòa, đã có hơn 30 năm gắn bó với nghề. Gia đình ông hiện đầu tư máy móc vào các khâu xay bột, phối trộn nguyên liệu và hấp bánh. Việc này giúp cơ sở nâng cao năng suất, đồng thời chú trọng yêu cầu vệ sinh an toàn thực phẩm.

Mỗi ngày, cơ sở của ông Huấn làm khoảng 1.000 chiếc bánh và tạo việc làm thường xuyên cho 4-6 lao động địa phương. Sản phẩm được tiêu thụ tại Thanh Hóa và nhiều địa phương khác. Tuy có sự hỗ trợ của máy móc, nhiều công đoạn quan trọng vẫn cần bàn tay và kinh nghiệm của người thợ.

Trong đó, gói bánh là bước đòi hỏi sự khéo léo. Vỏ và nhân phải được chia với tỷ lệ phù hợp, sau đó bánh được gói vuông vức trong lá chuối. Người thợ phải điều chỉnh độ chặt vừa phải để khi hấp, bánh giữ được hình dáng, các góc đều và lớp vỏ ôm sát phần nhân. Bánh sau đó được hấp trong nhiều giờ để đạt độ dẻo và thơm.

Sau khi gói bánh được đưa vào hấp chín (Ảnh: minh họa: MUC)

Hiện bánh gai Tứ Trụ được bán tại nhiều tuyến quốc lộ, cửa hàng đặc sản và khu du lịch trên địa bàn Thanh Hóa. Các cơ sở cũng chú trọng bao bì, nhãn mác, xây dựng thương hiệu và tham gia chương trình OCOP. Nhờ đó, sản phẩm truyền thống có thêm cơ hội tiếp cận người tiêu dùng ở nhiều địa phương.

Chị Hoàng Anh, phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa, cho biết bánh gai thường được chị mua để biếu người thân, bạn bè từ các tỉnh, thành khác đến thăm. Theo chị, bánh có vị ngọt vừa phải, vỏ mềm dẻo và thơm mùi lá gai, nhân đậu xanh cùng dừa tạo vị bùi béo. Món bánh dân dã vì thế không chỉ gợi nhớ hương vị quê nhà mà còn trở thành món quà được nhiều du khách lựa chọn.

Thành Luân (tổng hợp)

Từ Khóa: