Dưa muối, kim chi là những món quen thuộc trong bữa cơm Việt. Tuy nhiên, nếu ăn thường xuyên với lượng lớn, thực phẩm nhiều muối này có thể làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến thận và dạ dày.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người trưởng thành khỏe mạnh nên tiêu thụ dưới 5 gam muối mỗi ngày, tương đương chưa đầy một thìa cà phê. Trong khi đó, lượng muối trung bình mỗi người trên thế giới tiêu thụ hiện vào khoảng 11 gam/ngày, cao hơn gấp đôi mức khuyến nghị.

WHO cảnh báo ăn quá nhiều muối trong thời gian dài là nguyên nhân hàng đầu gây tăng huyết áp, đồng thời liên quan đến ung thư dạ dày, sỏi thận và suy giảm chức năng thận. Với người mắc bệnh thận mạn, lượng muối cần thấp hơn nữa vì natri có thể làm tăng áp lực lọc tại cầu thận, thúc đẩy xơ hóa mô thận.

Dưa muối, kim chi, củ cải muối hay đậu phụ lên men đều sử dụng muối để bảo quản và tạo hương vị. Chỉ một phần nhỏ những món này cũng có thể cung cấp lượng natri đáng kể, dù người ăn không thêm gia vị vào bữa.

Nhiều người cho rằng rau củ lên men có lợi cho tiêu hóa nên có thể ăn thoải mái. Tuy nhiên, lợi khuẩn trong thực phẩm lên men không đồng nghĩa với việc lượng muối đi kèm là vô hại.

Về cơ chế, lượng muối dư thừa có thể làm tăng áp lực lên hệ mạch máu, kích hoạt phản ứng viêm và thúc đẩy xơ hóa cầu thận. Quá trình này kéo dài có thể khiến chức năng lọc của thận suy giảm.

Đối với dạ dày, nồng độ muối cao có thể làm tổn thương lớp nhầy bảo vệ niêm mạc, tạo điều kiện để vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) xâm nhập và phát triển. Đây là một trong những tác nhân hàng đầu liên quan đến ung thư dạ dày.

Các món muối chua cũng tiềm ẩn một vấn đề khác nếu được chế biến không đúng cách. Dưa cà muối xổi, chưa đủ độ chua hoặc không đảm bảo vệ sinh có thể chứa vi khuẩn gây bệnh đường ruột, dẫn tới tiêu chảy hoặc ngộ độc thực phẩm cấp tính.

Không phải cứ ăn ít một lần là có thể chủ quan

Nghiên cứu tổng hợp trên gần một triệu người tại Hàn Quốc, được công bố trên cơ sở dữ liệu PubMed, cho thấy cứ tăng thêm 40 gam rau củ muối chua ăn mỗi ngày, nguy cơ mắc ung thư dạ dày tăng khoảng 15%.

Một nghiên cứu quy mô lớn khác tại Anh, đăng trên tạp chí Gastric Cancer với hơn 500.000 người tham gia, ghi nhận nhóm thường xuyên thêm muối vào món ăn có nguy cơ ung thư dạ dày cao hơn 41% so với nhóm hiếm khi hoặc không bao giờ thêm muối.

Tuy nhiên, các nghiên cứu tập trung vào thói quen ăn thường xuyên, kéo dài, không có nghĩa chỉ một vài lần ăn dưa muối sẽ lập tức gây bệnh. Nguy cơ chủ yếu nằm ở tần suất và lượng tiêu thụ trong thời gian dài.

Điều này càng đáng lưu ý tại những nơi có văn hóa sử dụng nhiều thực phẩm muối chua như các nước Đông Á, trong đó có Việt Nam, nơi dưa cà muối thường xuyên xuất hiện trong bữa cơm gia đình.

Để giảm rủi ro nhưng vẫn thưởng thức món ăn quen thuộc, nên chọn dưa đã ngả vàng, chua giòn thay vì còn xanh và hăng. Trước khi ăn, có thể rửa và vắt bớt nước để giảm độ mặn.

Những người có tiền sử tăng huyết áp, bệnh tim mạch hoặc bệnh thận càng cần hạn chế thực phẩm muối chua và kiểm soát tổng lượng muối trong khẩu phần hằng ngày.

Dưa muối, kim chi không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn khỏi bữa ăn. Điều quan trọng là kiểm soát lượng và tần suất sử dụng, để món ăn quen thuộc không trở thành gánh nặng âm thầm cho thận và dạ dày.

Nguyễn Lan (tổng hợp)

Từ Khóa: