2 loại quả quen thuộc trong bữa cơm Việt có thể mang lại những lợi ích dinh dưỡng đáng chú ý, từ hỗ trợ tiêu hóa đến góp phần kiểm soát cân nặng.

Quả chay có vị chua thanh, thường được dùng nấu canh chua, trong khi chuối xanh nổi bật với hàm lượng tinh bột kháng và chất xơ. Theo Đông y, quả chay có tính mát, hỗ trợ thanh nhiệt và kích thích tiêu hóa khi dùng trong bữa ăn. Chuối xanh được đánh giá có chỉ số đường huyết (GI) thấp, khoảng 30, thấp hơn đáng kể so với chuối chín.

Theo ThS.BS Nguyễn Thu Yên, chuyên khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Đức Giang, chuối nói chung có GI từ 42 đến 62 tùy độ chín. Chuối càng chín, lượng đường và tinh bột càng tăng, kéo theo chỉ số đường huyết cao hơn.

Chuối xanh giữ lại lượng tinh bột kháng đáng kể

Nhiều người thường đợi chuối chín vàng mới ăn vì lúc này quả mềm và ít chát. Tuy nhiên, chuối xanh lại có thành phần dinh dưỡng khác biệt do vẫn chứa nhiều tinh bột kháng.

Khi chuối chín dần, tinh bột kháng chuyển hóa thành các loại đường đơn. Ngược lại, chuối xanh giữ được lượng tinh bột kháng cao. Loại carbohydrate này không được tiêu hóa hoàn toàn ở ruột non mà xuống ruột già, nơi trở thành nguồn dinh dưỡng cho các vi khuẩn có lợi.

Nhờ đó, chuối xanh có thể hỗ trợ hệ tiêu hóa và làm chậm quá trình hấp thụ carbohydrate vào máu, góp phần hạn chế đường huyết tăng nhanh sau ăn. Loại quả này cũng cung cấp kali, magie và vitamin B6, những dưỡng chất cần thiết cho cơ và hệ tim mạch.

Quả chay ít được nhắc đến hơn nhưng lại quen thuộc trong bữa cơm truyền thống. Vị chua tự nhiên giúp món ăn bớt ngấy khi kết hợp với thực phẩm giàu đạm, đồng thời có thể kích thích tiết dịch tiêu hóa. Quả chay chứa nhiều nước và không có lượng calo cao, phù hợp với người đang kiểm soát khẩu phần.

Quả chay và chuối xanh là những thực phẩm dân dã nhưng chứa nhiều giá trị dinh dưỡng, mang lại lợi ích sức khỏe đáng chú ý.
Chuối xanh được sử dụng trong chế biến món ăn, cung cấp tinh bột kháng và chất xơ. (Ảnh minh họa: MUC)

Giá trị dinh dưỡng cần được nhìn nhận đúng cách

Điểm đáng chú ý là cả quả chay và chuối xanh đều dễ bị xem nhẹ vì vẻ ngoài dân dã. Trong khi đó, những đặc điểm như vị chua hoặc vị chát lại gắn với thành phần dinh dưỡng đặc trưng của chúng.

Dù vậy, không nên xem hai loại quả này như phương pháp điều trị bệnh. Quả chay có vị chua nên có thể gây khó chịu nếu ăn khi đói, nhất là với người có vấn đề về dạ dày hoặc trào ngược. Chuối xanh chứa nhiều tinh bột kháng, nếu ăn quá nhiều có thể gây đầy hơi ở người có hệ tiêu hóa nhạy cảm.

Để sử dụng hợp lý, quả chay có thể chế biến thành canh chua cùng các nguyên liệu quen thuộc. Chuối xanh nên ưu tiên luộc hoặc hấp thay vì chiên nhiều dầu mỡ. Cả hai chỉ nên là một phần của chế độ ăn đa dạng, kết hợp rau xanh, trái cây, đạm và các nguồn tinh bột khác.

Những thực phẩm dân dã đôi khi vẫn chứa giá trị dinh dưỡng đáng kể. Điều quan trọng là hiểu đúng đặc điểm và sử dụng với lượng phù hợp thay vì chạy theo những thực phẩm được quảng bá rộng rãi.

Nguyễn Lan (tổng hợp)