Sóng thần đại dương từng bị xem là huyền thoại nay được xác nhận qua dữ liệu vệ tinh, giúp giải thích hiện tượng sóng khổng lồ giữa biển
- Đồng Tháp: Khởi tố người đàn ông dùng quạt điện đánh chết cha
- Tai nạn liên hoàn trên quốc lộ 1 khiến một người tử vong
- Eo biển Hormuz và các phương án mở cửa của ông Trump
Dữ liệu vệ tinh xác nhận sóng thần đại dương
Từ nhiều thế kỷ trước; các thủy thủ đã kể lại những con sóng khổng lồ xuất hiện đột ngột giữa đại dương; có thể nhấn chìm tàu trong tích tắc. Tuy nhiên, trong thời gian dài; các câu chuyện này bị giới khoa học nghi ngờ do thiếu bằng chứng quan sát trực tiếp và dữ liệu đo đạc đáng tin cậy.
Bước ngoặt đến trong những năm gần đây khi các hệ thống vệ tinh quan sát Trái Đất; đặc biệt giai đoạn 2023–2024; bắt đầu ghi nhận những con sóng có chiều cao vượt xa mô hình truyền thống. Theo dữ liệu thu thập trên Thái Bình Dương, một số đợt sóng có thể đạt trên 30 mét; thậm chí có trường hợp lên tới khoảng 48 mét trong điều kiện bão lớn (Năm 2024).
Các nhà khoa học sử dụng vệ tinh SWOT để lập bản đồ độ cao mặt biển theo thời gian thực; cho phép theo dõi sự lan truyền của sóng từ tâm bão ra khu vực rộng lớn. Những quan sát này xác nhận rằng “sóng dữ đại dương” hay rogue waves là hiện tượng có thật; có thể xuất hiện bất ngờ và không hoàn toàn phụ thuộc vào cường độ bão.
Cơ chế hình thành sóng dữ đại dương
Song song với quan sát từ không gian; một nghiên cứu kéo dài 18 năm tại giàn khoan Ekofisk ở biển Bắc đã cung cấp góc nhìn chi tiết về cơ chế hình thành sóng dữ. Dữ liệu được thu thập bằng laser tần số cao; và chia thành hơn 27.000 lát cắt đại dương trong các khoảng thời gian ngắn; giúp tái hiện điều kiện sóng theo từng thời điểm cụ thể.
Kết quả cho thấy sóng dữ không chỉ hình thành từ những cơn bão mạnh như giả định trước đây. Thay vào đó, chúng xuất hiện khi nhiều sóng nhỏ giao thoa và cộng hưởng trong thời gian ngắn; tạo nên một đỉnh sóng cao đột biến. Những trường hợp như bão Andrea hay Borgny cho thấy hình dạng sóng đóng vai trò quan trọng hơn cả năng lượng tổng thể của hệ sóng.
Đặc điểm chung của các sóng này là đỉnh nhọn, đáy nông, dễ kết hợp để tạo thành sóng lớn bất thường. Từ đó, các nhà nghiên cứu đã xây dựng mô hình thống kê mới nhằm ước tính xác suất xuất hiện sóng dữ. Việc hiểu rõ cơ chế này được kỳ vọng sẽ giúp cải thiện dự báo hàng hải và giảm thiểu rủi ro cho tàu thuyền trong tương lai.
Theo: Báo Dân trí